Chicago'da bir okulda kitap yasağını konu alan bu öykü, gerçek olaylardan esinlenilmiştir

Betty Smith'in çok satan büyüme romanı " Brooklyn'de Bir Ağaç Büyüyor" da, Smith'in kahramanı 11 yaşındaki Francie Nolan'ın yerel halk kütüphanesiyle olan ilişkisini anlattığı ünlü bir sahne vardır: "Francie, dünyadaki tüm kitapların o kütüphanede olduğunu düşünüyordu ve dünyadaki tüm kitapları okumakla ilgili bir planı vardı."

Kütüphaneci Jarrett Dapier'in ilk genç yetişkin çizgi romanı Wake Now in the Fire'ı okurken, tıpkı Smith gibi 20. yüzyılın başlarında Brooklyn'in gecekondu mahallelerinde büyüyen ve genç bir kızken bulabildiği her kitabı okumayı hedefleyen küçük Francie Nolan'ı düşünmeden edemedim .

AJ Dungo tarafından resimlendirilen kitap, gerçek hayattaki olayların kurgusal bir anlatımıdır. 2013 yılında, Chicago Devlet Okulları (CPS), karar alma sürecini açıklamadan, Marjane Satrapi'nin anı kitabı Persepolis'e okul sisteminin bazı sınıflarında erişimi aniden kısıtladı . Çizgi roman formatında anlatılan bu artık dünyaca ünlü otobiyografik eser, genç bir kızın ve ailesinin 1979 İran İslam Devrimi'nin mücadelesine ve şiddetine tanık olmalarını ve sonrasında yaşananları anlatıyor.

Dapier'in kitabındaki ana karakterlerden biri olan kurgusal lise öğrencisi Aditi, Persepolis'in zeki, inatçı anlatıcısı ve baş kahramanı küçük Marji ile özdeşleşir. Lisesindeki diğer birçok öğrenci gibi Aditi de kitap yasağından derinden etkilenir. Wake Now'ın büyük bir bölümünün geçtiği Mumbai'den Chicago'ya taşınma deneyimini, halk kütüphaneleriyle etkileşimleri açısından anlatır.

Mumbai'de genç bir kızken, günde sadece bir kitap ödünç almasına izin verilir. Bu katı kuralı aşmak için sabah ilk iş olarak bir kitap ödünç alır, olabildiğince hızlı ve özenle okur, ardından öğlen kütüphaneciler vardiya değiştirdikten sonra yeni bir kitap almak için geri döner. Ailesinin özgürlüklerini korumak için kısmen yaptığı bir taşınma olan Chicago'ya taşındığında, Aditi bir seferde 30 kitaba kadar ödünç alabileceğini öğrenince şaşkına döner.

Satrapi'nin genç alter egosu Aditi gibi, onun da kızlarını "kendim için düşünmeye, öğrenmeye ve özgür olmaya " teşvik eden güçlü iradeli ebeveynleri vardır. Ancak Dapier'in eserinde, Satrapi'ninkinde olduğu gibi, odak noktası yetişkinlerin eylemlerinden ziyade bu eylemlerin gençler üzerindeki etkileri ve tepkileridir. Kısmen Dapier'in yazdığı bir yüksek lisans tezinden kaynaklanan kitap için hazırlık aşamasında yazar, Chicago'daki Lane Teknik Koleji Hazırlık Lisesi'ndeki öğrencilerle röportaj yaptı. Bu okul, kitapta kurgusal olarak yer alan lisenin temelini oluşturmaktadır.

Lane Tech'teki öğrenciler, Persepolis yasağına karşı haber yapmanın ve direnmenin ön saflarındaydı . Nitekim, o dönemde birçok ilgili faaliyetin merkezinde yer alan iki son sınıf öğrencisi, Mart 2013'te Chicago Tonight programında bu deneyimin kendileri için ne anlama geldiğini ve neden, esasen hayatlarında ilk kez, olaylara tepki olarak bir protesto düzenlemeyi seçtiklerini etkileyici bir şekilde özetlediler. "Artık sesimizi duyurma zamanı geldi," dedi son sınıf öğrencisi Katie McDermott basına.

Wake Now in the Fire'ın olay örgüsü, kitabın kütüphaneden kaldırılmasından çeşitli şekillerde etkilenen öğrenciler ve farklı karakterler arasında kusursuz bir şekilde ilerliyor. Öğrenci gazeteciler, CPS'nin eylemlerini araştırıyor, bulabildikleri kadar çok öğrenci ve öğretmenden etki beyanları toplamaya ve bu bilgileri daha geniş kamuoyuna yaymaya odaklanıyorlar. Bu arada, okulda yasaklanan kitap kulübünün üyeleri ve diğerleri, CPS'nin emrine itirazlarını göstermek için okuldan ayrılmak gibi eylemler planlıyorlar.

Aditi gibi diğerleri ise topluluklarında liderlik rolleri üstlenmeye yeni bir ilgi duyuyorlar. Ancak bunlar da günlük hayatta ortaya çıkan tüm sorunlar ve çatışmalarla boğuşan lise öğrencileri. Notları ve üniversiteye girme konusunda endişeleniyorlar; ailevi sorunlarla boğuşuyorlar; hayal kırıklığını ve öfkeyi barışçıl ve anlamlı bir eyleme dönüştürmeyi birlikte öğrenirken bile birbirleriyle tartışıyorlar. Sonuç olarak, romanda olduğu gibi hayatta da Persepolis'in CPS kütüphanelerinde kalmasına izin verildi ve öğretmenler, gerekli ek eğitimle, kitabı 8-10. sınıf sınıflarında öğretebiliyorlar. Kitap, şiddet tasvirlerine ilişkin endişeler nedeniyle, sekizinci sınıfın altındaki CPS sınıflarında yasak olmaya devam etmektedir.

Dapier, yazar notunda, 2013'te kitabın raflardan kaldırılmasının, Amerikan Kütüphane Birliği'ne göre kitapları hedefli bir şekilde sansürleme girişimlerinin giderek arttığı "günümüzün habercisi" olduğunu belirtiyor. Kitaptaki bir karakter, bir öğretmen, "Edebiyatı sansürlemek, çoğu zaman baskının başladığı yerdir" diye açıklıyor. Aynı zamanda, İran'da olduğu gibi ABD'de de gençler, hakları için ayağa kalkmak amacıyla, çoğu zaman büyük riskler alarak, enerjik bir şekilde sokaklara dökülüyorlar. Bu eylemler aracılığıyla, kendinden daha büyük bir şeye karışma duygusu ortaya çıkıyor – kitapta bir karakterin tanımladığı gibi, "güzel kayboluşlar".

"Brooklyn'de Bir Ağaç Büyüyor" romanının kahramanı Francie Nolan, kütüphaneden özgürce ödünç aldığı ve bir ailanthus ağacının gölgesinde keyifle okuduğu kitaplarda teselli, neşe ve olasılık bulmuştu. Yıllar boyunca sayısız okuyucu bu sahnenin gücüyle özdeşleşti. Ve bugün, sayısız genç insan, bu kadar güçlü sahnelere ve hikayelere erişme hakları için cesurca mücadeleye devam ediyor.

Yorumlar